داراییهای غیرجاری و داراییهای ثابت
داراییهای غیرجاری (بلندمدت) سرمایهگذاریهایی هستند که انتظار میرود بیش از یک سال در اختیار مجموعه بمانند. این داراییها هزینه نمیشوند بلکه سرمایهای ثبت میشوند و در ترازنامه نمایش داده میشوند. بسته به نوعشان ممکن است مشمول استهلاک هم بشوند.
داراییهای ثابت زیرمجموعهای از داراییهای غیرجاری هستند؛ یعنی داراییهایی که برای استفاده عملیاتی خریداری میشوند، مثل:
- ساختمان
- خودرو
- تجهیزات
- زمین
- نرمافزار
به عنوان مثال
فرض کنید یک خودرو به مبلغ ۱۳۵ میلیون تومان خریداری میکنیم. قرار است این خودرو طی ۵ سال مستهلک شود و پس از آن به قیمت ۳۵ میلیون تومان فروخته شود.
اگر از روش استهلاک خط مستقیم استفاده کنیم، هر سال:
(۱۳۵ − ۳۵) ÷ ۵ = ۲۰ میلیون تومان
بهعنوان هزینه استهلاک سالانه ثبت میشود.
پس از ۵ سال:
- جمع استهلاک انباشته: ۱۰۰ میلیون تومان
- ارزش دفتری نهایی یا ارزش اسقاط: ۳۵ میلیون تومان
نحوه مدیریت استهلاک در اودوو
ماژول حسابداری اودوو، تمام ثبتهای استهلاک را بهصورت خودکار و در حالت پیشنویس ایجاد میکند. سپس این ثبتها طبق دوره زمانی مشخص، قطعی میشوند.
روشهای استهلاک پشتیبانیشده
- روش خط مستقیم
- روش نزولی
- روش نزولی و سپس خط مستقیم
پیشنیازها
برای اینکه یک خرید بهعنوان دارایی ثابت شناخته شود، ثبت حسابداری آن باید در حساب دارایی انجام شود، نه در حساب هزینههای معمولی.
تنظیم حساب دارایی
برای تعریف یک حساب دارایی در جدول حساب معین:
۱. به مسیر حسابداری › پیکربندی › درخت حساب(معین) بروید.
۲. روی جدید کلیک کنید.
۳. فرم بازشده را کامل کنید و نوع حساب را روی دارایی قرار دهید.
بعد از ذخیره، این حساب میتواند برای ثبت خریدهای مربوط به داراییهای ثابت استفاده شود.
ثبت هزینه در حساب درست
در یک صورتحساب که هنوز در حالت پیشنویس است، برای هر موردی که در واقع یک دارایی ثابت محسوب میشود، حساب مربوط به دارایی را انتخاب کنید تا ثبت خرید بهدرستی در حساب دارایی انجام شود، نه در حساب هزینههای جاری.
انتخاب حساب هزینه متفاوت برای برخی کالاها
برای اینکه یک کالا در زمان خرید به حساب مناسب ثبت شود:
۱. در منوی کالا و خدمت برروی کالای مورد نظر کلیک کنید تا صفحه ویرایش آن کالا باز شود.
۲. به تب حسابداری بروید.
۳. در قسمت حساب هزینه، حساب درست را انتخاب کنید.
۴. تغییرات را ذخیره کنید.
از این به بعد هر بار این کالا خریداری شود، سیستم بهصورت خودکار همان حساب هزینه یا حساب دارایی انتخابشده را استفاده میکند.
ثبت داراییها
ایجاد یک ثبت جدید
یک ثبت دارایی، همه سندهای حسابداری را بهصورت پیشنویس و بهطور خودکار ایجاد میکند و سپس در زمان مناسب یکییکی قطعی میشوند.
برای ایجاد یک ثبت جدید، به مسیر حسابداری › حسابداری › داراییها بروید، روی «جدید» کلیک کنید و فرم را تکمیل کنید.
روی «انتخاب خریدهای مرتبط» کلیک کنید تا یک ردیف حسابداری موجود را به این ثبت جدید لینک کنید. پس از انتخاب، برخی فیلدها بهطور خودکار پر میشوند و ردیف حسابداری در تب «صورتحساب» نمایش داده میشود.
وقتی کار تکمیل شد، میتوانید روی محاسبه استهلاک (کنار دکمه تأیید) کلیک کنید تا تمام مقادیر جدول استهلاک ایجاد شود.
این جدول تمام سندهایی را نشان میدهد که سیستم برای استهلاک دارایی ثبت خواهد کرد و اینکه هر کدام در چه تاریخی قطعی میشوند.
استهلاکگیری یعنی چی؟
استهلاکگیری یعنی محاسبه اولین استهلاک بر اساس مدتزمان واقعی استفاده از دارایی.
وقتی این قابلیت فعال باشد، اولین ثبت استهلاک بهجای محاسبه برای یک دوره کامل، فقط به اندازه فاصله زمانی بین «تاریخ مبنا» و «تاریخ اولین استهلاک» محاسبه میشود.
روشهای مختلف استهلاک
۱) روش خطی
در این روش، «ارزش قابلاستهلاک» بین تعداد دورههای استهلاک تقسیم میشود و مبلغ همه دورهها یکسان است.
۲) روش نزولی
در این روش، «ارزش قابلاستهلاک» هر بار در یک «ضریب کاهش» ضرب میشود.
به همین دلیل مبلغ استهلاک هر دوره از دوره قبل کمتر است.
در آخرین دوره، سیستم باقیمانده ارزش دارایی را صفر میکند.
۳) روش نزولی سپس خط مستقیم
در ابتدا استهلاک به صورت نزولی محاسبه میشود، اما وقتی مبلغ دوره از حد روش خط مستقیم کمتر شود، بقیه دورهها با مبلغ ثابت محاسبه میشود.
این روش باعث میشود ابتدا استهلاک سریع باشد و بعد ثابت شود.
اصلاح ارزش یک دارایی
برای اصلاح ارزش یک دارایی — چه افزایش باشد چه کاهش — کافی است خود دارایی را باز کنید و گزینه تغییر استهلاک را بزنید. بعد مقادیر جدید مربوط به استهلاک را وارد کنید و دکمه اصلاح را بزنید.
کاهش ارزش دارایی
وقتی ارزش دارایی را کمتر میکنید، سیستم یک سند حسابداری جدید برای «کاهش ارزش» ثبت میکند و تمام ثبتهای استهلاک آینده که هنوز قطعی نشدهاند را در جدول استهلاک، اصلاح میکند.
افزایش ارزش دارایی
وقتی ارزش دارایی را بیشتر میکنید، باید حسابهایی که ثبتهای مربوط به افزایش ارزش در آنها انجام میشود را مشخص کنید.
در این حالت، سیستم یک دارایی جدید با عنوان «افزایش ارزش» ایجاد میکند تا تغییرات بهصورت جدا ثبت شوند.
این دارایی اضافهشده از طریق یک دکمه هوشمند در بالای صفحه دارایی اصلی قابل مشاهده است.
واگذاری یا فروش دارایی ثابت
وقتی یک دارایی ثابت فروخته میشود یا قصد دارید آن را از رده خارج کنید، باید این دارایی از ترازنامه حذف شود.
برای این کار، دارایی موردنظر را باز کنید، برروی گزینه تغییر استهلاک کلیک کنید، سپس روی گزینه فروش یا اسقاط کلیک کنید و فرم مربوط را تکمیل کنید.
اودوو حسابداری بعد از ثبت واگذاری، تمام اسناد حسابداری لازم را بهصورت خودکار ایجاد میکند؛
از جمله سند مربوط به سود یا زیان فروش دارایی.
این سود یا زیان بر اساس تفاوت بین ارزش دفتری دارایی در زمان فروش و مبلغی که دارایی فروخته شده محاسبه میشود.
مدلهای دارایی
برای سریعتر و یکدستتر ثبت کردن داراییها، میتوانید مدل دارایی بسازید.
این کار زمانی خیلی مفید است که چند بار داراییهای مشابه خریداری کنید.
برای ساخت مدل:
به مسیر حسابداری > پیکربندی > مدلهای دارایی بروید،
بر روی دکمه جدید کلیک کنید،
و فرم را مثل زمانی که یک دارایی جدید ثبت میکنید، پر کنید.
استفاده از مدل دارایی هنگام ایجاد دارایی جدید
وقتی میخواهید یک دارایی جدید ثبت کنید، اول حساب دارایی ثابت را در فیلد مربوطه وارد کنید.
بعد از انتخاب حساب، در بالای فرم دکمههایی ظاهر میشوند که مربوط به مدلهای دارایی متصل به همان حساب هستند.
با کلیک روی هر مدل، فرم دارایی بهصورت خودکار بر اساس اطلاعات همان مدل پر میشود.
خودکارسازی ثبت داراییها
وقتی یک حساب با نوع «داراییهای بلندمدت» یا «داراییهای ثابت» را ایجاد یا ویرایش میکنید، میتوانید تنظیم کنید که برای هزینههایی که در این حساب ثبت میشوند، بهصورت خودکار دارایی ساخته شود.
برای گزینه «خودکارسازی داراییها» سه حالت وجود دارد:
۱) حالت «هیچ»
این حالت پیشفرض است و کاری انجام نمیدهد.
۲) حالت «ایجاد پیشنویس»
هر زمان یک تراکنش روی این حساب ثبت قطعی شود، یک دارایی در وضعیت پیشنویس ساخته میشود.
برای تکمیل آن باید از مسیر حسابداری ← حسابداری ← داراییها وارد شده و فرم را کامل کنید.
۳) حالت «ایجاد و قطعیکردن»
در این حالت باید یک مدل دارایی هم انتخاب کنید.
با ثبت قطعی هر تراکنش روی این حساب، دارایی بهصورت خودکار ایجاد و همان لحظه قطعی میشود